Enkele aanvullende observaties t.a.v. het NSF en de censuur op het NSF

Thomas Colignatus, 4 december 2004

Elders staat de briefwisseling. Enkele aanvullende observaties zijn:
 
 

1. Het Nederlands Sociaal Forum stelt "Een andere wereld is mogelijk". Dit werd op het NSF ook letterlijk gesteld door Sylvia Borren (Novib). Maar dit is vooralsnog een politieke leuze en meer niet. Daarmee is het voor grote delen van de maatschappij volstrekt ongeloofwaardig. In het standaard economische model dat vrijwel alle serieuze economen accepteren ontkomt Sylvia niet aan Robin Hood gedrag, d.w.z. belasting op de rijken voor de armen. Het NSF staat hier op een doodlopende weg. Je kunt een beetje proberen om mensen te bewegen om hun preferenties te veranderen maar het is een trage en moeizame weg terwijl je juist veel tegenwerking krijgt vanuit de standaard economische analyses.


Echter, ik heb juist een analyse ontwikkeld die laat zien dat het allemaal iets anders ligt. Bij bestaande politieke preferenties zou de wereld reeds anders kunnen. Het probleem is niet politiek maar een van kennis en inzicht. Zoiets als Keynes in 1936 een ander paradigma formuleerde voor het heersende denken uit die tijd. Mijn analyse is goed doordacht en zal het nieuwe standaard model worden, wanneer het maar de kans krijgt. Ik ben een bescheiden persoon en zeg dit in alle nuchterheid en onbevangenheid. Bedenk s.v.p. dat het helemaal niet zo verwonderlijk hoeft te zijn dat er op het CPB iets slims wordt verzonnen. Mijn analyse wordt echter van bespreking tegengehouden. Gezien het belang van de zaak en de stilstand van 15 jaar adviseer ik tot een boycot van Nederland totdat de censuur is opgeheven.

Er is dus een groot onderscheid tussen mijn wetenschappelijke opstelling en de opstelling van het NSF van politiek en maatschappelijke actie (overigens niet te zien als partijpolitiek).
 

2. De meeste mensen (zoals klaarblijkelijk ook Mirjam de Rijk) menen dat censuur in Nederland niet kan voorkomen. Zo sta ik te kijk als een raar persoon. En gaat men mij als raar persoon behandelen dan ben ik natuurlijk ontdaan (en wanneer ik dit toon gaan mensen denken dat ik wel terecht ontslagen zal zijn). Ik vraag gaarne begrip voor deze sociale dynamiek. Ik zoek ook al 15 jaar naar woordvoerders die actief de censuur aan de kaak stellen zodat ik dit als slachtoffer niet zelf hoef te doen: want wanneer je het zelf doet, dan zien mensen je toch weer als belanghebbende. Vooralsnog moet ik het echter allemaal zelf doen.

 
3. Voorzover mensen bij het NSF van linkse signatuur zijn (veel SP en GroenLinks en "jonge socialisten") begrijp ik niet waarom ze Gerrit Zalm (VVD) willen beschermen die destijds als directeur CPB de censuur begon. Ik ben wetenschapper en wil deze partijpolitieke kaart niet spelen, maar wel graag begrijpen. Het is natuurlijk heel nobel om boven de partijen te staan – maar laat dat geen valkuil zijn om de ogen voor machtsmisbruik te sluiten. Ook VVD-ers zouden zich rekenschap mogen geven van het feit dat ik de minister van EZ destijds moest verzoeken om Zalm als directeur CPB te schorsen totdat de kwestie van de censuur was opgelost. Het is verder overigens geen persoonlijke issue – wij groeten elkaar vriendelijk op reunies van het CPB. Ik zou hopen dat mensen begrijpen dat een probleem met de Trias Politica niet is te reduceren tot een persoonlijke kwestie.

 
4. Ik heb geen contact met economen en wetenschappers van de organisaties van het NSF ook al heb ik daar regelmatig om gevraagd. Ik hoop dat de stagnatie hier doorbroken kan worden.

 
5. Bijvoorbeeld heeft de Koninklijke Vereniging voor Staathuishoudkunde (KVS) dit jaar haar Preadviezen gewijd aan de Lissabon strategie. Er is een discussie op 10 december 2004. Maar, daar sta ik dan weer geheel alleen - en het gevaar is weer dat ik gezien wordt als belanghebbende en dat men mij niet behandelt als een fatsoenlijk en onbevangen wetenschapper.

 
6. Bijvoorbeeld ben ik niet overtuigd door wat ik van Joseph Stiglitz gezien heb. Twaalf jaar geleden heb ik ook nog wel werk van me naar hem toegezonden, maar geen reactie ontvangen. Wellicht kan het NSF via zijn internationale contacten zorgen dat hij mijn boek DRGTPE wil bekijken en met me bespreken ?

 
7. Ik vind het erg lastig om me in de denkwereld van de activisten van het NSF te verplaatsen. Als wetenschapper betekent "actie" voor me het bestuderen van het probleem en het zoeken naar de oplossing en het bekendmaken daarvan. Bijvoorbeeld weten NSF-ers al sinds april 2004 van het boekje "De ontketende kiezer" en voorzover ik weet hebben zij nog steeds geen recensie op het web geplaatst: waarom in vredesnaam niet ? Het was ook zeer onverstandig om op het NSF geen workshop over mijn advies tot een boycot van Nederland toe te staan. Enfin.

 
8. Een suggestie voor het NSF zou zijn om te zorgen dat alle stukken betreffende de censuur van de wetenschap door de directie van het CPB op een DVD komen. Er zijn tegenwoordig machines die heel snel een papieren nota naar PDF kunnen omzetten. Van belang is natuurlijk dat het geheel ook ontsloten wordt met inhoudsopgaven en samenvattingen. Een hele klus. Van belang is natuurlijk ook de discussie over auteursrechten.

 
9. Sommigen die de brief aan het bestuur van Stichting Natuur en Milieu zagen en die niet bij het seminar waren, merken op:


"(….) noch ik waren getuige(n bij) het bewuste seminar en kunnen derhalve hierin geen mening hebben. Jouw lezing wordt ondertussen wel tegengesproken door organisatoren van het bewuste seminar. We twijfelen daarom wel aan de objectiviteit van jouw lezing, maar matigen ons nochthans geen oordeel aan. En liever laten we het daarbij."

Hierop antwoordde ik:

Wat getuigen waarnemen is een onderwerp apart. Wat zou mogen overtuigen is het blote feit dat het onderwerp van de censuur door de directie van het CPB niet door Mirjam behandeld werd - en dat ik niet meer mocht spreken toen ik daarop wees.
 

10. Ik kan wijzen op de parallel tussen wat Mirjam de Rijk deed en wat het afdelingshoofd van de afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg (MGZ) op het Erasmus MC deed en dat tot mijn recentelijke ontslag bij het Erasmus MC leidde: toen ik wees op de gevolgen van de censuur mocht ik daar niet over praten. Het zou onjuist voor me zijn om De Rijk anders te behandelen dan dit afdelingshoofd: in beide gevallen constateer ik dat hun reactie onjuist is en vraag ik om onderzoek van de kwestie. Bij het afdelingshoofd is het een wetenschaps-interne inbreuk op de wetenschappelijke integriteit die toetsbaar is voor het reglement Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit (LOWI) van de Koninklijke Akademie van Wetenschappern (KNAW) – en bij De Rijk is het een mishandeling van een wetenschapper door een maatschappelijke organisatie.

 
11. Iemand uit de kennissenkring schrijft t.a.v. de brief aan het bestuur SNM:

1. Wanneer ik ooit de kans krijg om de SNM brief voor te lezen zoals ik spreek, dan zal de klank anders zijn dan je nu denkt.
2. En ik méén het dat die andere punten voor mij geen rol spelen. Je vond het ‘vals’ omdat ik de punten toch noem: maar weglaten werkt niet want ik moet vermijden dat mensen gaan toeschrijven en interpreteren.
3. Vanzelfsprekend, de brief had zo geschreven moeten zijn dat jij niet zo’n indruk had mogen krijgen. Denkelijk ben ik dan teveel de "economisch ingenieur" en te weinig een diplomaat. Ik zou graag contact met de Rijks Voorlichtings Dienst wensen om dit soort communicatie voor me te regelen!
4. Wat ook aan de toon bijdraagt is het gegeven dat ik iets van het bestuur SNM vraag.
5. Ik had ook een brief kunnen schrijven dat ik een probleem had en dat ik om een gesprek verzoek – en pas in het gesprek kunnen opperen wat een goede oplossingsmethode zou zijn.
6. Maar de ervaring leert dat zoiets pure tijdverspilling is. Ik protesteer al vijftien jaar tegen de censuur van de wetenschap door de directie van het CPB, vrijwel iedereen in Nederland doet alsof er geen censuur bij het CPB kan bestaan, en ik adviseer tot een boycot van Nederland tot de kwestie is opgelost.
7. Nee, mijn brief legt netjes uit dat wanneer een olifant door de porseleinkast gaat, dat er dan scherven zijn, en hoe ze gelijmd kunnen worden. Ik geef het logisch calcuul. Meer kan ik niet doen. Of wel ?

12. Iemand anders schreef:


"Was jij er op persoonlijke titel? Zo ja, dan is het vreemd dat je je reiskosten vergoedt wilt hebben."

Mijn antwoord was:

Dat is symbolisch. Wanneer het porselein gebroken is, dan mag men aan de olifant vragen om de schade te vergoeden.

Misschien is dat niet zo’n goed antwoord. Tenslotte kan men ook mij als een olifant typeren die de sociale vrede op het NSF verstoorde. Hm. Nou ja, ik wérd in de gelegenheid gesteld een vraag te stellen en het is dan gebruik dat die vraag besproken wordt. Maar dat laatste mocht niet. Dan ben ik toch met valse voorwendselen naar Amsterdam gelokt, en daar pas ik voor. Graag het geld terug, dan heb ik weer middelen om weer een reis naar Amsterdam te maken wanneer de vrijheid van meningsuiting daar hersteld is.
 

13. Het NSF meldt: Nu het NSF is afgelopen willen we graag van iedereen weten hoe ze terugkijken op het NSF. Wat vond je ervan, wat kon beter, heeft het nut gehad? We willen iedereen die mee wil praten uitnodigen voor de plenaire evaluatie op 20 december in Cafe the Florin in Utrecht, Nobelstraat 2-4 om 19.30. Routebeschrijving op www.florinutrecht.nl.

Ik zag graag waarborgen dat mijn klacht ook daar op nette wijze geëvalueerd zal kunnen worden.

De kwestie is nog niet genoemd in de nieuwsbrief van de NSF – misschien zou dat een begin zijn.