De vlag uit !

 

 

Heftig ! Vet ! Te gek ! Mieters ! Bij Huize Cool ging de vlag uit ! Een reactie ! Er was ... een reactie ! Een echte reactie ! Wow ! Onvolstelbaar, we konden onze ogen niet geloven !

Kijk eens in Trouw van 8 mei 1996 ! Daar staat een stukje van Jolanda Hennekam, en het onderschrift luidt: "lid van de provinciale stuurgroep Groningen van De arme kant van Nederland". Wow, werkelijk, een echte reactie ! (Ja toch ?)

De lezer moet weten dat ik al langer stukjes in de krant zet om aan een groter publiek te kennen te geven dat ik als econometrist meen een verklaring en oplossing gevonden te hebben voor de massale werkloosheid die de wereld al meer dan 20 jaar teistert. En ik krijg geen reactie.

Ik noem: Trouw 10/8/91, Haagsche Courant 7/3/92, NRC 14/3/92, de Volkskrant 24/4/92, Intermediair 3/7/92, Trouw 5/6/93, AD 25/6/93, Parool 2/5/96, en onlangs met Arie de Goederen in Parool 10/4/96 en uitgebreider nog in Trouw 3/5/96. Aan de data kunt u zien dat ik het in 1994 te druk had - met het schrijven van mijn boek "Trias Politica & Centraal Planbureau" - maar op 23/12/94 heeft Ed Lof in Intermediair een aardige reactie op dat boek gegeven. Hoofdstukken stonden in LEF, het JOVD blad, van december 1994, en in Gras 5/94, het blad van De Groenen. In 1995 heeft het Maandblad Uitkeringsgerechtigden twee keer een volle pagina aan mijn analyse gewijd, zowel in juni als in september.

Ik heb me dus kranig geweerd, maar er was geen enkele reactie... Doodstil. Niets. Nou ja, je had de querulanten Walter Jansze & Rob Brockhus natuurlijk, die met hun zoveelste misplaatste reactie kwamen. Ik ken de heren al wat langer, en ze vragen me nooit of ik iets wil uitleggen. Jan Pen liet in Parool 5/6/92 blijken dat hij het waardeerde dat ik (net als hij) uitkwam bij het advies om de belastingvrije voet te verhogen naar minstens het netto minimumloon. Maar Pen begrijpt het nog niet echt, vraagt ook niet om uitleg; en zo’n reactie helpt dus ook weinig. En er was een kleine zelfstandige die vond dat het stukje van Arie de Goederen en mij in de Tweede Kamer ingelijst opgehangen moest worden: heel aardig, maar een wensdroom. Ik geef toe: men telle zijn zegeningen. Misschien ben ik goed af met dit gemêleerd gezelschap, en komt mijn hoogmoed voor de val wanneer ik geen waardering heb voor de betrokken aandacht van Jansze & Brockhus, Pen, de kleine zelfstandige, de recensent Lof, en natuurlijk mijn diverse co-auteurs van de laatste jaren: De Goederen, Droppert, Kromhout en Van Stappershoef. Laat ik daarom heel duidelijk zeggen: ik waardeer die aandacht zeer. Maar het zet weinig zoden aan de dijk. Wat moet reageren zijn de organisaties. FNV, VNO, clubs, comité’s, .... Dat mevrouw Hennekam van De Arme Kant Van Nederland is, dat is zo prachtig !

Inhoudelijk is de reactie van Hennekam natuurlijk om te huilen. Denkt u eerst even met mij mee, en laten we een voorzichtige schatting maken van het effect van mijn analyse. Stel dat 1 miljoen van de ongeveer 2 miljoen (verborgen) werklozen gaat werken, en dat per persoon een uitkering van 15 duizend gulden wordt bespaard: dan is dat 1000 gulden per 15 miljoen Nederlanders. Per jaar. Een gezin kan er 4000 duizend gulden per jaar op vooruit gaan. En dan nog klaagt mevrouw Hennekam dat De Goederen en ik geen oog zouden hebben voor de hoogte van het netto minimumloon. De armen van Nederland mogen zich verheugen met zo’n belangenbehartigster ! Vroeger zou ze iedereen aderlaten.

Er zijn drie belangrijke punten:

Hiermee is het probleem van Wijers en Melkert opgelost. Wijers wil het minimumloon afschaffen en toeslagen geven voor wie onder het minimum komt, maar Melkert vreest dat die toeslagen teveel afhankelijk worden van de politieke luim van de dag. Je kunt echter ook het netto minimumloon garanderen. Wijers allereerste ‘toeslag’ zou moeten zijn: het kwijtschelden van belastingen. Deze ‘toeslag’ compenseert voor ten onrechte geheven belastingen. Het zijn papieren belastingen, die zoals gezegd geen inkomsten genereren, maar alleen het minimum zo hoog maken dat mensen erdoor werkloos worden.

Hoe kan het nu - in vredesnaam - dat ik zeg dat iedere Nederlander er 1000 gulden op vooruit kan gaan, terwijl ik tegelijk stel dat het stelsel niet hoeft te veranderen voor de mensen boven het minimumloon ? Tja, dit is econometrie. Dat is een moeilijk vak. Ik hoop dat de lezer er begrip voor heeft dat ik in een krantenartikeltje niet meer kan doen dan dit: (a) ik kondig aan dat ik meen de verklaring en oplossing gevonden te hebben voor de massale werkloosheid die de westerse wereld al meer dan 20 jaar teistert, (b) ik geef een grove indicatie van hoe die oplossing eruit ziet. Samen met Fred Kromhout en Eric van Stappershoef heb ik op 5/6/93 in Trouw aangegeven dat een parlementaire enquête naar massale werkloosheid en de voorbereiding van het economisch beleid nodig is. Voor minder kan het niet. Er zijn teveel belangen, er is teveel onbegrip, en in ambtelijke kring blijkt er misbruik van macht voorgekomen te zijn. De enquête van Van Traa begon ook terwijl velen zich afvroegen of het wel zo moest, maar inmiddels is duidelijk dat er denkelijk nog niet genoeg onderzocht is. Dus een enquête is nodig, en de lezer moet maar uitmaken of die er komt.

Of men loopt zijn 1000 gulden per jaar mis. U wilt dat ik het uitleg ? Vooruit dan. Mijn analyse loopt zo: Terwijl inkomen en belasting in geld gelijkblijven, gaat men er in reële termen op vooruit. Er komen allerlei nieuwe diensten, terwijl bestaande diensten goedkoper worden. Bovenmodaal hoeft niet meer zelf de woonkamer te verven, omdat de schilder veel goedkoper is geworden. Er zijn minder wachtlijsten voor verzorgingstehuizen. Taxi’s worden aantrekkelijk geprijst. Kinderopvang, ... en noem maar op. Het eenvoudige verschil tussen de geldeconomie en de onderliggende reële economie. Dus, mevrouw Hennekam, mijn voorstel is in wezen neutraal voor de inkomensverdeling.

Wanneer dit misverstand helder is, dan moge het voorkomen ervan versoberend op de lezer inwerken. Terwijl er honderd opvattingen in Nederland kunnen bestaan, is er maar één werkelijkheid, en bestaan er dus 99 misvattingen. Als goed econometrist zou ik zwijgen als ik niet vond dat mijn analyse die werkelijkheid dekt. Ik hoop nu, dat De Arme Kant Van Nederland zich ook bescheiden toont, en eerst begint met vragen te stellen. (Onbeschaafd zijn ze, niet ?)

 

11 mei 1996

Thomas Cool
Http://www.can.nl/~cool

(Helaas heeft Trouw niet gepubliceerd.)