Klik hier voor de bespreking van deze brief
Aan het bestuur van de Stichting Natuur en Milieu
P/a de secretaris A.J.M. van den Biggelaar
Donkerstraat 17 
3511 KB Utrecht 
Tel. 030-2331328 
Fax 030-2331311 
snm/at/snm.nl
 
 
 

28 november 2004
Betreft: Klacht ten aanzien van het optreden van mw. M. de Rijk
 
 
 
 

Geacht bestuur,
 

Tot mijn spijt moet ik mij tot u richten met een klacht ten aanzien van het optreden van mevrouw Mirjam de Rijk. Blijkens uw persbericht van 11 juni 2004 wordt zij per 1 januari 2005 de nieuwe algemeen directeur van Natuur en Milieu. Ik neem aan dat zij hierbij als directeur SNM ook een representatieve functie voor het SNM heeft en dat deze kwestie u dus aangaat. Ook wanneer u zou menen dat het optreden van mevrouw De Rijk in dit geval voor haar persoonlijke rekening komt dan toch zijn de opstandigheden zodanig – (a) zij werd namelijk aangekondigd als de nieuwe directeur van SNM, (b) de kwestie zal zeker tot na januari 2005 voortduren indien hij niet adequaat wordt opgelost – dat u zich mijns inziens niet aan uw verantwoordelijkheid kunt onttrekken en houd ik u daar dus aan.

Ik zal eerst mijn beschrijving van het gebeuren geven en vervolgens mijn verzoek aan u formuleren.

Op het Nederlands Sociaal Forum vandaag op 28 november 2004 in de Beurs van Berlage te Amsterdam werd van 12:15-14:00 uur in de Berlage zaal een sessie gehouden over de mogelijkheden tot samenwerking van verschillende organisaties. In het Forum zaten onder meer Lodewijk de Waal (FNV), Vera Dalm (Milieudefensie), Sylvia Borren (Novib) en andere vertegenwoordigers uit het maatschappelijk middenveld. De Rijk was de gespreksleider. Ik zat in de zaal, als wetenschapper en econometrist die protesteert tegen de censuur van de wetenschap sinds 1989-1991 door de directie van het Centraal Planbureau (CPB). Nadat de leden van het forum hun licht op de vraag naar de mogelijkheden tot samenwerking hadden laten schijnen werd de zaal gelegenheid geboden tot het stellen van vragen. De Rijk was zo vriendelijk mij hierbij ook het woord te gunnen. Vervolgens echter werd ik op denigrerende en beledigende wijze behandeld, en wel als volgt:

  1. Toen ik mij voor de leden van het forum en de aanwezigen in de zaal wilde introduceren, en nauwelijks een zin had gezegd, werd ik door haar onderbroken. Zij vertelde mij, op een wijze alsof ik niet zou weten hoe ik mij moest gedragen, dat ik wat anders moest zeggen. Ik ervoer het als onprettig, ook omdat ik me afvroeg hoe dit door de aanwezigen ervaren kon worden.
  2. Daarop kreeg ik, zonder deze introductie, wel weer de gelegenheid om mijn wetenschappelijk verantwoord voorstel te doen dat de aanwezige organisaties gezamenlijk (a) hun economen vragen om de kwestie van de censuur van de wetenschap door de directie van het CPB te onderzoeken, een kwestie die zij al 15 jaar lang negeren, (b) hun leden mededelen dat ik adviseer tot een boycot van Nederland totdat deze kwestie van de censuur is opgelost. Echter, omdat zo’n voorstel anders niet duidelijk is, werd ik toch weer gedwongen om mezelf te introduceren, wat misschien op de zaal een rare indruk maakte. (In ieder geval veroorzaakte het bij mij de ongemakkelijkheid dat de cumulatie van gebeurtenissen weer een rare indruk maakte.)
  3. Daarop formuleerde De Rijk een nieuwe vraag aan het forum, die ging over de invloed van de wig op de werkloosheid. Dit gebeurde op een wijze zodanig dat zij naar het forum en de zaal de indruk wekte alsof mijn woorden correctie behoeften en alsof mijn vraag niet over de censuur en boycot ging maar over de wig. Overigens kan ik bevestigen dat die vraag naar de wig een belangrijke vraag is.
  4. Toen deze kwestie van de wig was besproken en ik het woord vroeg omdat ik nog geen antwoord had gehad op mijn vraag over de censuur en boycot, ontnam De Rijk mij het woord. Toen ik protesteerde dat mijn vraag niet besproken was, persisteerde zij, en gaf zo aan de aanwezigen de indruk alsof ik mij niet aan de orde hield. 
  5. Deze behandeling was zo’n culminatie van denigrerende en beledigende behandeling dat ik in ergernis de zaal heb moeten verlaten – extra geërgerd door wat voor een indruk dat op de aanwezigen moet hebben gemaakt. Overigens zat in de zaal ook een andere medewerker van SNM die juist mijn boeken "De ontketende kiezer" en "Werkloosheid en armoede, de oplossing die werkt" had gekocht: en ik vraag me af welke indruk de situatie op hem maakte en of hij zo nog aan onbevangen lezing toekomt.
Deze beschrijving, waarin ik ook de goede elementen in de opstelling van De Rijk heb gegeven, acht ik waarheidsgetrouw. Ik ontkom niet aan de conclusie dat zij meer heeft gedaan dan slechts het gesprek leiden maar dat zij mijn vrijheid van meningsuiting ernstig heeft aangetast en mij denigrerend en beledigend heeft behandeld, met ook consequenties in hoe anderen over de kwestie en mijn persoon kunnen gaan denken. Een belangrijk voorbeeld is dat Lodewijk de Waal als voorzitter van de FNV gebruik maakt van analyses van het Centraal Planbureau, welke echter door censuur zijn getroffen. Op de NSF-sessie bestond in principe de mogelijkheid om van hem te horen of hij eraan zou meewerken om die censuur te onderzoeken – maar bespreking van deze vraag is door De Rijk tegengehouden. Bovendien op zo’n wijze dat de FNV, die de kwestie tot nu toe niet serieus heeft genomen, dit voor langere tijd nog steeds niet zal doen.

Het lijkt me aldus verstandig u het volgende te verzoeken:

  1. Ten aanzien van mijzelf: 
    1. Gaarne ontvang ik excuses van mevrouw De Rijk voor het optreden. Ik ga uit van een misverstand, verwacht dan ook ruiterlijke excuses.
    2. Ik ga ervanuit dat zij mij de reiskosten vergoedt, welke ik nodeloos heb gemaakt om naar Amsterdam te komen (en om mij zo te laten behandelen !).
  2. Ten aanzien van de leden van het forum van die sessie: 
    1. Gaarne zag ik een kopie van een brief van De Rijk aan de deelnemers van het forum van die sessie waarin zij ook hen excuses aanbiedt. Gaarne zag ik kopieën van brieven van deze forumleden dat zij deze excuses accepteren en dat zij alle begrip hebben voor mijn besluit na zo’n behandeling de zaal te verlaten. 
    2. Ik zag gaarne een poging van De Rijk om bij de leden van het forum alsnog antwoord te krijgen op mijn vraag omtrent de mogelijkheid van samenwerking ten aanzien van die kwesties van de censuur en de boycot. (Op de sessie zelf kon ik slechts verwachten dat de kwestie besproken werd, wanneer leden van het forum een antwoord ontwijken dan kan ik dat vanzelfsprekend niet tegen De Rijk houden. Maar het zou wel wenselijk zijn om dat antwoord te weten: ja, nee of ontwijkend.)
  3. Ten aanzien van de aanwezigen en het roddelcircuit: Gaarne zag ik een kopie van een verklaring in een blad van SNM dat deze kwestie gespeeld heeft en op bovenstaande wijze adequaat is opgelost. Vanzelfsprekend kunt u mij hier een concept sturen en zal ik deze verklaring accorderen wanneer bovenstaande stappen zijn gezet.
Voor de goede orde maak ik de volgende opmerkingen:
  1. Mevrouw De Rijk was journalist voor De Groene Amsterdammer en publiceerde daarin op 31 maart 1993 (pag 4-5) een artikel over het functioneren van het CPB: "Dogma’s. ‘Laat het Centraal Planbureau maar schuiven’". In dit artikel gaat zij volledig voorbij aan de censuur en de gevolgen daarvan. Haar falen hier speelt bij mij geen rol t.a.v. mijn oordeel t.a.v. het bovenstaande.
  2. De Rijk was senator voor GroenLinks. Als toezichthouder op het functioneren van het CPB heeft zij m.i. ook ernstig gefaald. Dit speelt bij mij echter geen rol t.a.v. mijn oordeel t.a.v. het bovenstaande.
  3. Op hetzelfde Nederlands Sociaal Forum was er op zaterdagochtend 27 november 10:00-11:45 uur in de Archiefzaal een sessie over de economiebeoefening van het CPB, georganiseerd door XminY en globalternatives. In de Ronde Tafel zaten naast anderen ook De Rijk en ikzelf. Daar ontmoetten De Rijk en ik elkaar voor het eerst. Tijdens deze sessie heb ik uitgelegd dat de huidige taak en plaats van het CPB ook uitermate negatief uitwerken voor het milieubeleid. De Rijk maakte hier een aantal opmerkingen die mij zeer ondoordacht overkomen en die mij zeer nadelig lijken voor natuur en milieu. Dit speelt bij mij geen rol t.a.v. mijn oordeel t.a.v. het bovenstaande.
  4. Voor hetzelfde Nederlands Sociaal Forum had mijn Samuel van Houten Genootschap voorstellen ingediend voor twee sessies, één over mijn voorstel tot een boycot van Nederland alsmede bespreking van het boek "De ontketende kiezer" en één met een bespreking van het Duurzaam Nationaal Inkomen. Beide voorstellen zijn door de redactie van het NSF afgewezen. Dit heb ik jammer gevonden maar dit heeft niet tot een klacht van me geleid omdat de redactie van het NSF m.i. hier weliswaar onverstandig maar verder fatsoenlijk heeft gehandeld. Dit alles speelt bij mij geen rol t.a.v. mijn oordeel t.a.v. het bovenstaande.
Ik zal deze brief ook door anderen laten lezen, zoals eventueel andere deelnemers aan het NSF.

In het bijzonder maakt deze brief deel uit van mijn verslaglegging van de CPB-kwestie in het publieke domein en zal ik hem daartoe ook op het internet plaatsen.
 

Met vriendelijke groet,
 
 

Thomas Colignatus / Thomas Cool
http://thomascool.eu