Aan de redactie van VN
Vrije Tribune

14 juli 1996

Betreft: de reconstructie van het WAO-drama, door Max van Weezel

 

 

 

 

Geachte redactie,

 

De reconstructie van het WAO-drama, VN 13-7-96, is helaas eenzijdig, en geeft daardoor een vertekend beeld. De reconstructie richt zich vooral op 1991 en op een aantal zgn. "hoofdrolspelers", en er is nauwelijks aandacht voor de voorgeschiedenis en voor het proces in zijn geheel. Men moet beseffen dat deze selectie van het materiaal ertoe leidt dat de betrokken "hoofdrolspelers" nog veel te goed wegkomen.

Immers, bij de gekozen optiek blijft toch de indruk hangen dat de "hoofdrolspelers" in ieder geval hun verantwoordelijkheid namen. De WAO liep uit de hand, en er moest iets gedaan worden. Welke kritiek men ook op de "hoofdrolspelers" heeft: het lijkt erop dat zij in ieder geval ervoor zorgden dat er iets gedaan werd. De materiaalselectie maakt Lubbers en Kok tot vaders van het vaderland, en Rinnooy Kan, Stekelenburg, Kolnaar, Wolfson en Zalm tot zorgvuldige en gewetensvolle adviseurs. Het kabinet maakte helaas fouten, maar uit het verhaal van VN blijken dit toch vooral fouten door vermoeidheid te zijn, die later zijn rechtgetrokken. Dit althans, is het vertekende beeld dat hier ontstaat.

De werkelijkheid is m.i. anders. De WAO was al in 1982 ontspoord. Lubbers in de regering en Kok bij de FNV hebben zich jarenlang beperkt tot pappen en nathouden. Adviseurs als SER en CPB zijn hierin meegegaan. Het regeeraccoord van 1989 was vooral een wanhoopspoging. Verruimen we de blik, dan zien we dat anderen wel verantwoordelijk met de situatie omgingen. In 1990 kreeg Zalm van het CPB intern een concept-publicatie op zijn bureau, met het advies tot een parlementaire enquête naar zon 20 jaar massale werkloosheid en de rol daarbij van de voorbereiding van het economisch beleid. Middels zon enquête was en is een oplossing mogelijk die voor alle partijen aanvaardbaar zal blijken te zijn. De problemen ontstaan vooral in de voorbereiding van het beleid, en veel minder in de uitvoering van de sociale zekerheid.

De "hoofdrolspelers" zijn incorrect met dit advies tot een enquête omgegaan. De directie van het CPB (Zalm) heeft de publicatiegang geblokkeerd. Het kabinet (met Lubbers en Kok) heeft de CPB-directie niet willen schorsen en de zaak niet willen onderzoeken. Ook Rinnooy Kan, Stekelenburg, Kolnaar en Wolfson hebben hier gezwegen. Echter, niet genoeg kan worden benadrukt dat breidel ontoelaatbaar is, en dat alle alarmbellen moeten gaan rinkelen wanneer de integriteit van de wetenschap in het geding is.

Voor de goede orde: genoemde concept-publicatie is destijds ter kennisname aan het parlement gezonden, en tegen de breidel van de wetenschap is protest aangetekend. Helaas heeft het parlement toen (en ook nu nog) niets met de kwestie gedaan. In 1991 waren belangrijke parlementariërs Brinkman, Linschoten en Melkert, politici waaromtrent momenteel meer informatie bestaat.

Ik heb VN deze informatie al eerder gegeven. Het verbaast me dat VN alle aandacht besteedt aan een moment van vermoeidheid van Lubbers en Kok, en dat structureel wanbeheer en breidel van de wetenschap geen enkele aandacht krijgen. Ondergetekende is geen "hoofdrolspeler", is dat de zieke reden?

 

Met vriendelijke groet,

 

Thomas Cool