Beter geen Marokkaans manifest


 

Thomas Cool, 4 januari 2005



Abdou Menebhi van "EmCeMo" <info@emcemo.nl>, met wie ik in contact kwam via het Nederlands Sociaal Forum, was zo vriendelijk om mij een email te sturen omtrent een Marokkaans manifest dat "in de week van 18 januari 2005 zowel onder de aandacht worden gebracht van relevante politieke en maatschappelijke instellingen en organisaties als van een zo breed mogelijk publiek door middel van een gerichte mediacampagne". 

Voor deze materie zijn de volgende twee stukken relevant:

Na lezing van dit alles is mijn reactie: Abdou, dames en heren, het is beter wanneer u dit achterwege laat.

Het is weliswaar zo dat Mohammed B. klaarblijkelijk een deels Marokkaanse achtergrond had maar het zou een misverstand zijn om juist de Marokkaanse culturele gemeenschap in Nederland daarop aan te spreken. Het zou eveneens een misverstand zijn wanneer juist die gemeenschap zich eerstverantwoordelijk zou voelen. Het is wel begrijpelijk dat Marokkanen zich aangesproken voelen wanneer in de media dagelijks het woord "Marokkaans" valt, maar het blijft zuiverder om alleen te reageren op zaken waarop je zinvol kunt reageren. Het is onverstandig om een schuld naar je toe te trekken waar je geen schuld treft.

Vervolgens worden in het manifest weinig culturele doelen gesteld maar vooral politieke. Dan zou men ondertekening verwachten van "De Marokkaanse werkgroep van het CDA in samenwerking met het Marokkaanse contact in de PvdA" of iets dergelijks. Eventueel zelfs een "Mohammedaans Democratisch Appel". Maar zo'n ondertekening zien we niet en dat maakt het manifest wat wonderlijk. Bijvoorbeeld ten aanzien van de eisen van inburgering die klaarblijkelijk momenteel worden gesteld ten aanzien van gepensioneerde immigranten van Marokkaanse herkomst worden terecht vragen opgeworpen ten aanzien van de redelijkheid en de haalbaarheid, maar dat is een politiek debat dat in de verschillende politieke partijen gevoerd moet worden en daarbij hebben Marokkanen welbeschouwd geen andere positie dan Afghanen of Friezen. 

Ten aanzien van de arbeidsmarkt maakt het manifest deze belangrijke opmerking: 

"Onze jongeren verdienen een volwaardige en veilige plaats in de samenleving. Om te beginnen met gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Jongeren van Marokkaanse komaf worden veelvuldig gediscrimineerd en buitengesloten. Dat is onacceptabel en vormt een voedingsbodem voor frustraties die kunnen leiden tot crimineel gedrag of radicalisme." 
Twee punten zijn van belang: (1) Ten eerste is het verstandig om bij dit soort besprekingen altijd te benadrukken dat achterstelling nooit zou mogen leiden tot crimineel gedrag of geweld. Achterstelling behoort zich te uiten in politieke actie, zoals bijvoorbeeld het lidmaatschap aan een "Politieke Partij Radicalen". (2) Ten tweede is het nuttig om te weten dat er een hele fatsoenlijke oplossing bestaat voor veel problemen op de arbeidsmarkt. Het zou heel mooi zijn wanneer daar ook in de Marokkaanse gemeenschap aandacht aan werd gegeven. Ik noem de boeken Werkloosheid en armoede, de oplossing die werkt (1998) en De ontketende kiezer (2003).

Al met al heb ik de indruk dat men binnen de Marokkaanse gemeenschap probeert het wiel opnieuw uit te vinden. Dit lijkt me een belangrijke activiteit. Het is denkelijk ook positief bedoeld dat men dit in de week van 18 januari 2005 aan de rest van Nederland wil laten weten middels een "gerichte mediacampagne". Persoonlijk lijkt dit alles me echter een verspilling van energie omdat men aan de kern van de problematiek voorbij gaat. Juister, creatiever en effectiever zou het zijn wanneer de Marokkaanse gemeenschap zich zou scharen achter het advies tot een parlementaire enquete en het advies tot boycot van Nederland en het advies tot ontslag van alle hoogleraren economie (pdf). Het is niet altijd nodig om opnieuw iets uit te willen vinden wanneer het ook mogelijk is om om je heen te kijken naar de oplossingen die de wetenschap al heeft geboden. Wanneer de Marokkaanse gemeenschap daarvoor het inzicht en de moed zou hebben, dan zou ik hen lof kunnen toezwaaien, waar ik deze lof nog aan de Nederlandse gemeenschap moet onthouden. (Voor de goede orde vermeld ik, want een misverstand is snel geboren, dat ik de Marokkaanse gemeenschap in Nederland reken tot de Nederlandse gemeenschap.)