***************** DISKkrant LEESTAFEL ARMOEDE *****************

 

WERKLOOSHEID EN ARMOEDE,
DE OPLOSSING DIE WERKT

Hub Crijns

 

De journalisten Hans en Auke Hulst hebben hun analyse rond armoedebestrijding verbonden met het werk van de econometrist Thomas Cool, oud-medewerker van het CPB.

Hun analyse luidt: het belastingbeleid heeft de arbeid aan de onderkant van de arbeidsmarkt te duur gemaakt. Een arbeider kost meer dan zijn werk oplevert. Daardoor is de werkloosheid en armode ontstaan. "Werkloosheid manifesteert zich het sterkst aan de onderkant van de arbeidsmarkt, waar de lastendruk zich relatief het sterkst laat gelden. Mensen met een lagere opleiding hebben een grotere kans op werkloosheid, dan mensen met een hogere opleiding" (pag 42).

Hun signaal is dat de belastingvrije voet, die in de jaren vijftig even hoog was als het minimuminkomen, niet is meegegroeid met de welvaart. Daardoor betalen ook lage inkomens meer heffingen en premies mee. "Het te hoge bruto-minimumloon veroorzaakt werkloosheid" (pag. 72).

Hun oplossing: stel de inkomens beneden het netto minimumloon vrij van het betalen van belastingen en sociale premies. "In de visie van de auteurs ontstaat een stelsel met basisvrijstelling en basisverzekering. De laagstbetaalden worden vrijgesteld van belastingen en premies, maar blijven verzekerd voor een minimaal pakket" (pag. 72).

Daardoor verdwijnen de effecten van werkloosheid: het wordt weer lonend om mensen in dienst te nemen. Vooral ondernemingen in de dienstensector en het midden- en kleinbedrijf zullen hiervan een lastenverlagend effect hebben. 

Hun probleem: zo’n oplossing krijg je alleen gerealiseerd als alle betrokken spelers op het sociaal-economisch veld hun kokers verlaten en interactief gaan samenwerken. De vraag is of de politiek, maatschappelijke organisaties, wetenschappers en ambtenaren hun huidige verstarring willen verlaten.

Hun trots: ónze oplossing is de beste. Natuurlijk zijn er allerlei plannen en voorstellen om de werkloosheid en armoede op te lossen. Bijvoorbeeld: tax credit en vlaktaks; plan Van Elswijk met heffing op toegevoegde waarde; basisinkomen; breng ambtenaren over naar de marktsector; banencheque; workfare ofwel inzet van uitkeringsgeld voor maatschappelijk nuttige taken; en belastingherziening Paars (pag 88-96). "De laatste conclusie die getrokken mag worden is dat in economenland veel werkgelegenheidsplannen de ronde doen, die elk zo hun bezwaren hebben, maar dat de hier gepresenteerde analyse en oplossing in de visie van de auteurs deze bezwaren mist" (pag. 97). Over die stelling alleen al kan je een behoorlijk debat opzetten.

Hun product: een interessant, goed leesbaar boek, dat voor vuurwerk zorgt en degelijke argumentatie aandraagt. Nuttig voor eigen studie. Bruikbaar in groepswerk. Ondersteunend voor de armoedebeweging in het politiek debat. Wij raden het gaarne aan.

Hans en Auke Hulst, ‘Werkloosheid en armoede, de oplossing die werkt’, Thesis Publishers, Amsterdam, 120 pag., ISBN 90 5170 447 X, f 24,50