Gesignaleerd
door Wil Pansters (vakgroep Culturele Antropologie van de Universiteit Utrecht) in Facta -sociaal-wetenschappelijk magazine (http://www.siswo.uva.nl), Jaargang11, April 2003, Nummer 3, p31

De ontketende kiezer 
Vrijheid en democratie in een sociale economie

T. Cool en H. Hulst, Amsterdam: Rozenberg Publishers 2003, 150 paginas €19,95

Commentaar van Thomas Cool op de kolom links

Het is fijn dat Facta weer eens aandacht aan de kwestie besteedt. De laatste keer was meen ik februari 1996 p38-39. 

(Bijvoorbeeld het boekje "Werkloosheid en armoede, de oplossing die werkt" (1998) is voorzover ik weet niet "gesignaleerd", terwijl SISWO toch veel onderzoek doet naar sociale cohesie.)

Diezelfde Wiardi Beckman Stichting schreef een brief aan een van de auteurs van dit boek (Cool) waarin hem deelname aan een gesprekskring over sociaal-economisch beleid wordt geweigerd. De brief staat in een veertig pagina's lange bijlage met documenten (o.a. van de NVMC) en brieven over de 'zaak Cool': voormalig econometrist van het Centraal Planbureau die naar eigen zeggen vanwege zijn wetenschappelijke inzichten is ontslagen aan het begin van de jaren negentig.  Ik ben nog steeds econometrist.

Waarom "de zaak Cool" ? Waarom niet "de zaak directie CPB" ?

Dat "naar eigen zeggen" is onzin. Ik heb steeds vermeld wat de officiële reden is. Maar ook heb ik laten zien dat die onhoudbaar is, en aangegeven dat ik niet in de hoofden van de directie kan kijken waarom men misbruik van het arbeidsrecht wenst te maken. Wel laat zich vaststellen dat de inhoudelijke discussie is tegengehouden. 

In dit boek worden de standpunten van Cool opnieuw uit de doeken gedaan: er is een relatie tussen werkloosheid, armoede en het belastingstelsel; er is iets fundamenteels mis met economische beleidsvoorbereiding, maar over deze inzichten wordt niet gedebatteerd en dus modderen we in Nederland vruchteloos verder.  Geen "standpunten" maar "analyse". Niet alleen van mij, maar (grotendeels) gedeeld door co-auteur Hans Hulst (zie de verantwoording). 

Er is niet an sich iets mis met economische beleidsvoorbereiding, maar wel met de huidige structuur daarvan. De kwestie is niet alleen van belang voor Nederland maar voor iedere moderne democratie met de Trias Politica structuur.

In dit boek staat een illustratie die de boodschap van dit boek treffend weergeeft: een moelnsteen (van werkloosheid, armoede, WAO etc.) rust op de gekrimde rug van de burger. Hij kan er niet vanaf rollen omdat de enorme steen wordt tegengehouden door een 'blokje' dat wordt omschreven als: 'tegenhouden van de wetenschappelijke discussie bij het CPB', ergo, Cools eigen ervaringen. Persoonlijke ambities, frustraties en wat hubris zitten de analyse voortdurend in de weg. Dat van "Cools eigen ervaringen" is te eng, want ook andere ervaringen worden vermeld, en het geheel wordt geplaatst in een historisch en analytisch kader. Een belangrijk punt van bewijs is ook dat de directie van het CPB sinds 1989 niets aan de kwestie verbeterd heeft.

Voor de laatste zin worden geen argumenten gegeven, en de zin is onnodig kwetsend. 

NB. Ik doe mijn best om de kwestie netjes te beschrijven, en werk daarom bijv. ook met een journalist (Hans Hulst) samen. Wellicht is dat project niet gelukt, maar dan zag ik gaarne argumenten.

PM. Een bekend spreekwoord is: "Wanneer je geschoren wordt, moet je stil zitten." Eventueel had ik de ellende van de mishandeling door de directie van het CPB kunnen verminderen door geen protest aan te tekenen en verder over de gewraakte analyse te zwijgen. Dan had ik nog op het CPB gewerkt met een slot op de mond, en dan had deze analyse belangrijk bewijsmateriaal ontbeerd. Had men dat dan gewild ?


PM. De recensent mist deze kansen:
(a) Lees ook de onderliggende stukken waarnaar "De ontketende kiezer" verwijst. Zie het protest tegen de breidel i.h.a, het NVMC rapport en het boek DRGTPE.
(b) Sociale wetenschappers kunnen een belangrijke rol spelen door de stagnatie in het economendebat te analyseren (vergelijk het boek "Graven naar macht").
(c) Op dezelfde pagina wordt "Grenzen aan de markt" van E. van Thijn et al. van de Wiardi Beckman Stichting "gesignaleerd". De recensent meent dat dit "zou de voormalige ondernemer en huidige PvdA voorman Bos toch moeten aanspreken". Uit de gegeven beschrijving van dit boek maak ik op dat Van Thijn eraan voorbij gaat dat er een probleem is bij de voorbereiding van het economisch beleid (omdat de neoliberale argumenten voor de privatiseringsgolf nooit zo sterk waren)  ... Tja, de WBS, zogeheten een wetenschappelijk bureau ... Het is wonderlijk zoals deze recensent juist het verkeerde boek aan Bos adviseert. (Maar kan ik erop vertrouwen dat de recensent ook dit boek wel goed gelezen heeft ?)