DE ONTKETENDE KIEZER

 

Hub Crijns
DISKkrant nummer 71 van oktober 2004

 

In 1998 verscheen het boek van Hans Hulst en Thomas Cool ‘Werkloosheid en armoede, de oplossing die werkt’. In dit boek werkte de econometrist Cool de theorie uit, dat bij het lager maken van de loonkosten voor de laagste inkomensschalen de werkgelegenheid kan aantrekken en werkloosheid kan dalen. De arbeid van de werknemer wordt kortom minder duur en daarmee wordt die arbeid weer aantrekkelijk op de arbeidsmarkt. Als voornaamste instrument stelde Cool voor om de zogenoemde wigkosten te verlagen: maak de kosten tussen bruto en nettoloon voor vooral de werkgever, maar ook de werknemer lager en doe dat door de belastingvrije voet op te trekken tot het minimumloon. Die voorstellen zijn medio jaren negentig door velen vaak genoemd als een prima oplossing, maar raar genoeg nooit door de formele beleidsmakers omarmd of doorgevoerd. In feite is ervoor gekozen om met het belastinginstrument het tegendeel te bewerkstelligen: het verlagen van de belasting aan de bovenkant van de progressiviteit en het verlagen van vennootschapsbelasting voor ondernemingen.

Thomas Cool heeft inmiddels met hulp van Hans Hulst zijn argumentaties voor het terugbrengen van de wigkosten voor de lagere inkomens nog eens op een rijtje gezet. In ‘De ontketende kiezer’ komt zijn oplossing, nu ondersteund door rekenmodellen, overtuigend aan bod. Tegelijk toont hij aan, dat deze oplossing niet gewild is door de huidige beleidsvoorbereiders en –uitvoerders. Het komt niet overeen met de ‘juiste dogmatiek’. Het boek is tevens een casus voor hoe mensen met goede voorstellen en prima ideeën ‘persona non grata’ kunnen worden en door de instellingen en personen, die de macht hebben, aan de kant geschoven kunnen worden.

Doordenkend over zowel het feit dat een goede oplossing voor bestrijding van werkloosheid en armoede niet doorgevoerd wordt en dat mensen gemangeld en aan de kant geschoven kunnen worden, komen Cool en Hulst tot een analyseren van de processen van economische beleidsvoorbereiding en uitvoering en doet daaromtrent een aantal voorstellen ter verandering van de huidige gesloten machtscultuur. De auteurs verdedigen de volgende stellingen:

Dit boek is minder eenvoudig te lezen dan het vorige en veronderstelt kennis van economische rekenmodellen en enig geduld om de beschreven casus, op grond waarvan de laatste twee voorstellen uit bovengenoemd rijtje ontstaan zijn, te lezen. Het verschaft degelijke argumentaties aan de mensen, die actief zijn in de anti-armoedebeweging. Daarom raad ik het graag aan, ter lezing en voor gebruik bij politieke lobbies.

Thomas Cool en Hans Hulst, ‘De ontketende kiezer. Vrijheid en democratie in een sociale economie’, Rozenberg Publishers/Thela Thesis Amsterdam, 2003, ISBN 90.5170.694.4, 150 pag., in de boekhandel verkrijgbaar.