Misleide jeugd


Thomas Colignatus
2011-12-18
 

We hebben nu werkloosheid van 20% in Griekenland en Spanje. In Spanje is 50% van de jeugd werkloos. Er is geen zicht op verbetering en de armoede zal diep ingrijpen. De recessie heeft ook Noord Europa bereikt. De parlementen in Duitsland en Nederland worden geacht het akkoord van 9 december te onderschrijven dat dwingt tot nieuwe bezuinigingen. Vooral Duitsland met een staatsschuld van 83% lijkt zichzelf klem gezet te hebben want het doel van 60% is ver weg. Er dreigt dezelfde blinde en legalistische Duitse bezuinigingswoede die we al eerder hebben meegemaakt. 

Complimenten voor Angela Merkel voor haar standvastigheid maar laten we ook kritisch blijven t.a.v. de onderliggende analyse. Ja, streng optreden tegen misstanden in Zuid Europa is nodig maar niet zonder zicht op algemene verbetering. Er is wel degelijk een alternatief ook al doet Ronald Plasterk alsof dat niet zo is. Zie bijvoorbeeld George Irvin of mijn stukje op Frontaal Naakt, of mijn recensie van het CPB boek "Europa in Crisis".

Denken over economie is nauw verknoopt met denken over wat er gebeurt in de samenleving. De gedachte "misleide jeugd" komt op naar aanleiding van dit artikel van natuurkundige Sebas Eliëns (VK 18/12/11) en zijn "Nieuwe Leiders" in het gezelschap van Mei Li Vos. Hij schrijft: "Ik ben opgegroeid met het achtuurjournaal en politici als Lubbers, Van Mierlo en Kok. Ze waren misschien niet altijd even goed te begrijpen, maar je had wel het idee dat ze wisten waar ze het over hadden." Helaas, Sebas. Ten aanzien van Van Mierlo verwijs ik naar "Laat D66 zich opheffen" en t.a.v. Kok verwijs ik naar mijn pagina over de Vertrouwenscrisis. Lubbers en het CDA vormen een verhaal apart. Conclusie, Sebas: je bent opgevoed in een gehoorzaamheid aan een hiërarchie, en je hebt nog niet kritisch leren denken. Het gevoel van ongemakkelijkheid dat je ervaart is het gemis aan hiërarchie en nog niet de kriebel dat je Sinterklaas bent ontgroeid. Ja, deze misleide jeugd zoekt naar (mis-)leiders, en niet naar het bevorderen van kritisch inzicht bij allen. 

Een beetje gelijk heeft Sebas wel. Rutte snapt het ook niet. Rutte heeft het niet, of durft de macho in hem nog niet in de openbaarheid te tonen. Maar met een Macho Mark zijn we er ook niet. In theorie zou Nederland een cruciale rol kunnen spelen. Financieel zijn we degelijker dan de Duitsers, als klein land minder polariserend. Helaas heeft Nederland gekozen voor politici die weinig van economie begrijpen (zie Rutte of Plasterk) en hebben politici het nadenken over economie uitbesteed aan het Centraal Planbureau. De hoogleraren economie laten de directie van het CPB zijn gang gaan, kun je niet meer vertrouwen en zijn te ontslaan.

We zien een gezagsgetrouwe jeugd in een land met zwalkend onbetrouwbare gezagsdragers. Kunnen we daar iets meer over zeggen, vanuit een ruimere optiek ?

(Mis-)Leiding in het algemeen

Zou het kunnen dat opvoeding per definitie betekent dat we de jeugd misleiden, omdat we zelf ook nauwelijks een anker hebben ? Staat de huidige economische en maatschappelijke crisis in verband met een misleiding van onszelf, niet alleen van onze jeugd ? Laten we even stilstaan bij opvoeding, (mis-)leiding, en misbruik in de katholieke kerk, en daarna weer terugkoppelen naar economie en huidige crisis.

Als wetenschapper kan ik geen uitspraak doen over het al dan niet bestaan van god. Ik houd er rekening mee dat het iets kan zijn als Sinterklaas voor Grote Mensen. Er wordt momenteel veel gesproken over lichamelijk misbruik van kinderen binnen de katholieke kerk maar de geestelijke misleiding over paus en god lijkt mij ook een issue. Vooral het aanbrengen van gehoorzaamheid aan een hiërarchie lijkt me kwalijk. Wie kinderen naar volwassenheid begeleidt zal bij kritische zin en maatschappelijke orde toch eerder het evenwicht zoeken dan een uiterste. Lichamelijk misbruik is een manier om kinderen duidelijk te maken dat je het instituut niet kunt vertrouwen, en misschien is de kerk vooral ontdaan dat de schaapjes zijn weggejaagd. De overheid zou ik hoe dan ook in overweging geven dat wanneer de bijbel wordt besproken er ook aandacht wordt gegeven aan godsdienstwaanzin en de verleiding van de rhetoriek.

Ouders willen hun kinderen het beste meegeven, ook een bepaald geloof of politieke overtuiging. Wij allen willen onze maatschappij als geheel vorm geven. Tolerantie voor andersdenkenden hoort daarbij. Die tolerantie mag ook een vorm van onverschilligheid zijn maar dan wel met respect voor rechten van anderen. Opvoeding vindt zo plaats in het spanningsveld tussen ouders en maatschappij, met daartussen organisaties van overtuiging. De belangrijkste stap lijkt te liggen bij de eisen voor het eindexamen dat toegang geeft tot functies bij de overheid. Een school kan een niveau uit de middeleeuwen hebben en een eindexamen dat alleen toegang geeft tot een familiebedrijf. Zoiets zou misschien nog onder de vrijheid van onderwijs vallen. Maar zelfs dan lijkt de Inspectie nog eisen te stellen. Onze maatschappij kiest er dan voor dat wetenschappers een rol spelen bij de vaststelling van het eindexamen.

Misleiding in leerboeken economie

Veel zorgelijker dan kerk en bijbel is dan de misleiding die optreedt in de leerboeken economie. Economie als religie en niet als wetenschap. Als wetenschapper kan ik geen uitspraak doen over het al dan niet bestaan van een god maar over de leerboeken economie kan ik wel vaststellen dat ze grote onzin verkondingen. Ik heb al geadviseerd tot een parlementaire enquête naar de massale werkloosheid en de rol daarbij van het Centraal Planbureau (CPB) en deze kwestie van de leerboeken kan er ook bij.

Een paar jaar geleden hadden we de Commissie Teulings (directeur CPB) die de eindexameneisen economie herzag. Kortom, de kat is op het spek gebonden en de leerboeken zingen zijn lof. Zie de halfkritische bespreking door Duijm en Gorter. In het leerprogramma ontbreekt een kritische beschouwing over het Centraal Planbureau, welke analyse al sinds 1990 beschikbaar is en welke belangrijk is voor de aanpak van de huidige crisis, zie hier. De kritische zin ontbreekt, zoals in veel godsdienstige scholen de waarschuwing voor godsdienstwaanzin en hiërarchie ontbreekt.

Wanneer de directeur van het CPB op de televisie spreekt over een raming van "economische groei" of "werkloosheid", zie het als een priester die uw kindje vraagt om op schoot te komen schommelen. Het ene is gegarandeerd wetenschappelijke misleiding, het andere kan goed bedoeld zijn. Meer chocola kan ik er niet van maken.

Op internet lees ik dat Sebas Eliëns op de fiets naar Kopenhagen is gegaan om iets te doen aan CO2. In het aangehaalde VK-artikel schrijft hij ook over economische groei. Maar hij gaat voorbij aan de analyse over economische groei door Roefie Hueting, en hoe het Centraal Planbureau een verkeerde voorstelling geeft van Huetings analyse. Deze materie staat ook verkeerd in de economische leerboekjes. Tot op heden lijken mensen te denken dat alleen de banken en de financiële markten verkeerd geregeld zijn, met bonussen en woekerpolissen. Neen, er is veel meer verkeerd. 

Misleiding in de media

Sebas Eliëns verwijst naar een artikel van Govert Schilling. Die laatste noemt zich "wetenschapsjournalist" maar doet geen verslag van de censuur van de wetenschap. Schilling hecht meer waarde aan een clown als Youk van ‘t Hek dan aan een nette wetenschapper zoals ik die hij beroepshalve zou moeten respecteren. Nederland is boos over Griekse statistieken maar censuur van de wetenschap in Nederland is geen issue. Politiek en wetenschappelijk Nederland is fundamenteel gestoord, en het volk kijkt toe in amechtig geloof in de hiërarchie, en zonder de leerboeken die inzicht zouden kunnen verschaffen.

Aardig is dat ik onlangs een gunstige recensie kreeg van mijn boek over de didactiek van wiskunde uit 2011. Mijn eerdere boek over de misstanden t.a.v. het onderwijs in wiskunde uit 2009 werd besproken door Euclides, het blad der leraren wiskunde, maar niet in de media. Bij die bespreking in Euclides is de recensent gaan schelden (en de redactie liet dat toe). Besef wat er gebeurt: je zet een mooie analyse neer, maar door die scheldpartij komt er een odium over heen te hangen, en plotseling kan iedereen huiverig worden. Wie kan nog onbevooroordeeld naar een analyse kijken wanneer er al stellingen zijn betrokken ? Er zijn misstanden in het onderwijs in wiskunde, en het zou goed zijn wanneer het parlement die eens besprak.

Vervolgens blijkt ook het CPB in 2011 weer een belachelijke en gevaarlijke visie op wiskunde te geven met voorbijgaan aan mijn analyse uit 2009. Je blijft je verbazen. Bescheidenheid, fatsoen en wetenschappelijke degelijkheid zijn ver te zoeken.

Leiding in plaats van misleiding

Teveel respect voor hocus pocus en te weinig respect voor echte wetenschap, dat lijkt me de juiste diagnose. Aan het Eind der Tijden zal de Grote Econoom in de Hemel wel helderheid verschaffen, en vraag en aanbod van deze echte wetenschap met elkander in evenwicht brengen. Voor het Tijdelijk Ondermaanse zie ik nog slechts ruimte voor een landelijke staking en een boycot van dit land tot de censuur van de wetenschap ongedaan is gemaakt.

De enige leiding die in deze kwesties bestaat is de integriteit van de wetenschap. Het is een misvatting te denken dat de universiteiten de zaak van de integriteit hebben opgelost met de recente gebeurtenissen rondom bijv. Diederik Stapel. Ook de KNAW en Robbert Dijkgraaf hebben ernstig gefaald en het lijkt me een misvatting dat deze laatste geschikt zou zijn als directeur van het Institute of Advanced Study in Princeton. Voorzover ik kan oordelen snapt hij weinig van wetenschappelijke integriteit.
 

Thomas Colignatus is econometrist en oud-medewerker van het CPB (1982-1991). Zie de petitie